PATENT
E-İmza
Endüstriyel Tasarım
Faydalı Model
Patent Çeşitleri
Patent Sahibinin Hakları
Patent Tescili
Patent Tescili için Gerekli Kriterler
Patent Verilemeyecek Konular ve Buluşlar

Endüstriyel Tasarım

Endüstriyel Tasarım Nedir?

Tasarım bir ürünün hepsi veya parçaları olarak düşünülebilir.  Ürünün üzerindeki süslemeler, parçalar, şekiller, renkler tasarım olarak ortaya konulmaktadır. Ürünün en küçük parçalarından en büyük parçasına kadar tasarımdan oluşur. Tasarım insan yaratıcı fikirleridir. Bir ürünün oluşma fikrinden itibaren yaratım ve ortaya çıkma sürecine endüstriyel tasarım denir. Tasarımlar günümüzde daha çok tüketiciye yönelik düşünülüp, yapıldığından dolayı bir ürünün fonksiyonel nitelikleri kadar dış görünüşü de önem kazanmıştır.

Ürün reklamlarında tüketiciye yönelik olarak daha çok görünler ön planda tutulmaktadır.  Müşteri odaklı olarak çalışılan tasarımlarda ürün nitelikleri kadar artık dış görünümler de önem kazanmıştır. Tüketici öncelikle ürünlerin markalarına sonra tasarımlarına yani dış görünümlerine bakarak karar vermektedir. Ürün ambalajları, ambalaj desenleri , ürünlerin renkleri üzerlerindeki desenler, tekstilde kumaş desenleri, mobilya biçimleri, makine ve araç tasarımları yaratıcı bir süreçten geçilerek ortaya çıkarlar. Yedek parça tasarımları, araba modelleri gibi teknik tasarımlarda önemli yaratıcı fikirlerdir. Tüm bunlar ticari amaçlarla yapılan çalışmalar olup müşteri memnuniyeti ve tanıtımı ön plandadır.

Endüstri ürünleri tasarımı kimya ve tarım alanları haricinde makinelerce üretilebileni taşınabilir ürünlerin yaratım sürecidir. Endüstriyel tasarım kullanılabilir ve makine ile üretilen ürünlerin yaratılmasında kullanılan sanat ve bilim uygulamalarıdır. Günlük olarak kullandığımız tüm ürünlerin dış görünümleri ve fonksiyonel nitelikleri özel olarak tasarlanmaktadır. Bu bir süreçtir. Bir ürünün tüketiciler üzerinde etkili olabilmesi için hem sanatsal fikirler hem de mühendislik bilgileri bir arada kullanılmalıdır. Bir ürün tasarlanırken, ekonomi, pazarın durumu, ürünün biçimi, nitelikleri, ergonomik özellikleri ve üretim yöntemleri gibi pek çok unsur düşünülür. Endüstriyel ürünlerin tasarımının, topluma faydalı olabilecek, yeni fikirlere yol açabilecek, insana ve çevreye değer veren nitelikte olması beklenir.

Ayrıca yaratıcı fikirlerini başka ülkelere tanıtan ülkeler için endüstriyel tasarım önemli bir süreçtir. Türkiye’de endüstriyel tasarım alanına çok az firma önem vermektedir. Üretim yapan tüm firmalar gereken önemi verse pek çok yaratıcı fikirler doğar ve ülkemiz daha ileri, dünya çapında tasarımlarıyla tanınmış ülkeler içinde yerini alır. Böylece ülkemizde yapılan yabancı firmaların ürünlerini taklit etme durumu ortadan kalkar. Başka tasarımların taklit edilmesiyle firmalar cezalar almakta, üretimleri durdurulmaktadır. 1995 yılında tasarımların korunması, patent ve marka hakları konusunda kanun hükmünde kararname ile bu işler yasal olarak yürütülmektedir.   Bu kanun ile marka tescili, patent tescili ve tasarım tescilleri önem kazanmıştır. Firmalar ürettikleri ürünlerin taklit olmaması konusunda dikkat etmeli ve endüstriyel tasarım konusuna eğilmeliler.

Endüstriyel Tasarımın Korunması

Tescili yapılan tasarım sahiplerine Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi verilir. Bu tescil sayesinde 554 sayılı KHK ile tasarımlar korunur, taklit edilmesinin önüne geçilebilir hale gelir. Tescil ve tasarım hakkının sınırları belirlenebilir. Tasarım hak sahibi olunur. Tescil sahibi tasarım üzerinde tek hak sahibidir.

 
    Endüstriyel tasarım tescili yaptıran tasarım sahibine Endüstriyel tasarım Tescil Belgesi verilir. Bu belge ile tasarımların korunma süresi başvuru tarihinden başlayarak 5 yıldır. Bu süre 5 yıl bitiminde yenilenebilir ve toplam olarak 25 yıla kadar uzatılabilmektedir.

 
     Tasarım tescilinde de ile marka tescili’nde de olduğu gibi hak tasarımcıya veya onun hukuki haleflerine aittir. 3. Kişiler tasarım sahibinin izni olmaksızın tasarımla ilgili üretimi satış, ihracat yapamazlar. Tasarım hakkı sahibine hukuki haklar tanır. Tasarımın izinsiz kullanımı durumunda karşı tarafa cezalar verilebilir. Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi sahibi kişi tasarımının taklit edildiğini tespit etti anda mahkemeye gidebilir. Bu durum tasarımlara tecavüzü önlemede, durdurmada etkili bir yoldur. Ayrıca maddi manevi zararların telafisinde de önemlidir. Taklit ve tecavüz nedeniyle tasarımı ve firması zarar gören kişiler mahkeme yoluyla maddi manevi zararlarını telafi edebilirler. Ayrıca tecavüz edenlerin ürünlerine el konabilir, imha edilebilir veya mülkiyet hakkı tasarım sahibine verilebilir. Bu süreç marka tescili ile aynı işler.

 
    Yurt dışında da geçerli olacak tasarım tescil başvuruları yapılmaktadır. Avrupa Topluluğu Tasarım Tescili 2003 yılından itibaren yürürlüğe giren 25 ülkeyi kapsayan bir tasarım koruma sistemidir. Bu sistem tescilli ve tescilsiz tasarımlara koruma sağlar. Tescilli tasarımlar dosyalama ve resmi yayın tarihinden itibaren çeşitli haklara sahip olurken, tescilsiz tasarımlar, tasarımın açıklanmasıyla birlikte 3 yıllık bir süre için orijinal tasarımın kopyalarının kullanımı engellenmektedir. Topluluk Tasarım Tescili için İspanya’nın Alicante şehrindeki OHİM’e başvuru yapılır. Avrupa Birliği, Dünya Ticaret Örgütü, Paris Birliği üyesi olan ülkelerin vatandaşları Topluluk Tasarım Tescili için başvuru yapılabilirler.

       Tasarım tescili yaratıcı fikirlerin ve çalışmaların korunması açısından ve yeni fikirlerin yaratımına teşvik açısından önemlidir. Dünyada takliti iş edinmiş o kadar çok firma vardır ki. Kendileri yaratmadan, üretmeden diğer firmaların veya kişilerin fikirlerini çalarak üretip satan ve para kazanan firmaların bu faaliyetlerini engellemek için tescil konusuna dikkat çekilmelidir. Pek çok alanda endüstriyel tasarım konusu geçerlidir. Endüstriyel tasarım süreci geniş bir süreçtir. Bir ürünün hem dış hem de fonksiyonel nitelikleriyle yaratılmasından başlar ambalaj tipi, rengi ve desenleriyle sürer, reklamları, halka duyurumu ve ilanları ile devam eder ve tüketici üzerindeki etkilerin değerlendirmesi ile son bulur.

Sinaps Patent Danışmanlık Denetim Eğitim ve Belgelendirme Hizmetleri

Adres: 856 Sokak No:7 K:6 D:611 Konak - İZMİR         Tel: +90 0232 446 04 04         Fax: +90 0232 446 04 54

Rating for sinapspatent.com.tr